ماژول BMS 5S 15A باتری لیتیومی و لیتویم پلیمر21V | برد محافظ شارژ و دشارژ
ماژول BMS 5S 15A برد سبز یک برد محافظ و مدیریت پک باتری لیتیومیون و لیتیوم پلیمر 3.6/3.7V با شارژ کامل 4.2V است که برای ساخت پکهای 5 سلول سری (5S)، از جمله پکهای متداول با باتریهای 18650، 21700 و 26650 و مشابه استفاده میشود. این ماژول وظیفه دارد باتریها را در برابر شرایطی مانند شارژ بیش از حد، دشارژ بیش از حد، اضافهجریان و اتصال کوتاه محافظت کند.
در یک پک 5S، پنج سلول لیتیومیون بهصورت سری قرار میگیرند. ولتاژ نامی چنین پکهایی معمولاً حدود 18.5V و ولتاژ شارژ کامل آنها حدود 21V است؛ ماژول BMS 5S 15A برای پکهایی طراحی شده که 5 سلول لیتیومیون بهصورت سری در آنها قرار گرفتهاند. برای مثال میتوان از سلولهای 18650 استفاده کرد؛ البته ظرفیت و جریان قابل برداشت پک نهایی به مشخصات خود سلولها نیز وابسته است و صرفاً با نصب BMS نمیتوان یک باتری را 15 آمپر در نظر گرفت.
مهمترین وظیفه این برد BMS (Battery Management System)، حفاظت از سلولهای باتری در هنگام شارژ و تخلیه است. برای نمونه، در برخی نسخههای رایج 5S 15A، آستانه تشخیص اضافهشارژ حدود 4.28V برای هر سلول اعلام شده است. از آنجا که پنج سلول بهصورت سری قرار گرفتهاند، ولتاژ شارژ کامل پک به حدود 21V میرسد. بنابراین برای شارژ این پک باید از شارژر مناسب باتری لیتیومیون 5S با ولتاژ نهایی 21V استفاده شود.
تخلیه بیش از حد میتواند به سلولهای لیتیومیون آسیب بزند. BMS (Battery Management System) با پایش ولتاژ سلولها، در صورت پایین آمدن ولتاژ یک یا چند سلول تا محدوده حفاظتی، مسیر دشارژ را قطع میکند. آستانه دقیق بسته به نسخه BMS متفاوت است؛ برای نمونه، در برخی مدلهای 5S 15A مقدار 2.55V ± 0.08V برای تشخیص دشارژ بیش از حد اعلام شده است.
این ماژول علاوه بر حفاظت ولتاژی، دارای مدار حفاظت جریان نیز است. در مدلهای مختلف 5S 15A، مشخصات اضافهجریان میتواند متفاوت باشد؛ بنابراین عدد 15A را نباید بهعنوان آستانه فعال شدن حفاظت اتصال کوتاه در نظر گرفت. برخی نسخهها جریان دشارژ پیوسته 15A و جریان لحظهای بالاتری را اعلام میکنند.
ماژول BMS 5S 15A وظیفه حفاظت و مدیریت پک را بر عهده دارد و در بسیاری از مدلها جریان شارژ را بهصورت یک شارژر مستقل تنظیم نمیکند. بنابراین برای شارژ پک 5S باید از یک شارژر مناسب 21V برای باتری لیتیومیون 5S استفاده شود.
کاربردها
• ساخت پک باتری 18650 لیتیومیون 5S
• ساخت پکهای Li-Po 5S با ولتاژ 3.7V برای هر سلول
• پکهای 5S2P، 5S3P و … برای افزایش ظرفیت پک باتری (مثلا 5S2P یعنی پک 5 تایی از باتری های سری که در هر سلول دو تا باتری موازی شده اند)
• پروژههای رباتیک و رباتهای قابل شارژ
• ابزارهای شارژی و تجهیزات قابل حمل
• سیستمهای تغذیه DC
• پروژههای DIY و الکترونیکی
• تجهیزات قابل حمل با ولتاژ حدود 18.5V
• پروژههایی که نیاز به حفاظت در برابر اضافهشارژ، دشارژ بیش از حد، اضافهجریان و اتصال کوتاه دارند.
راهاندازی (SETUP)
1. ابتدا پنج سلول یا پنج گروه سلولی را بهصورت سری 5S متصل کنید. حتما دقت کنید سلول های باتری یا گروه سلولی از نظر ظرفیت و سلامت و مشخصات فنی کاملا مشابه هم باشند.
2. B- را به اولین قطب منفی کل پک وصل کنید.
3. نقاط میانی سلولها را بهترتیب به ورودیهای BMS متصل کنید. در بردهای 5S معمولاً ترمینالها یا نقاط لحیم با نامهایی مانند: B- B1/B2/B3/B4/و B+مشخص میشوند. نامگذاری دقیق ممکن است بین نسخههای مختلف برد متفاوت باشد؛ بنابراین علامتهای چاپشده روی همان PCB را ملاک قرار دهید. مثلا سطح بین باتری اول و دوم را به B1(3.7V) و سطح بین باتری دوم و سوم را به B2(7.4V) و غیره ….
“برای درک بهتر از نحوه اتصالات به بخش تصاویر محصول مراجعه نمایید و یا با دقت به نوشته های روی برد نگاه کنید.”
4. آخرین قطب مثبت کل پک را به B+ متصل کنید.
5. خروجی مصرفکننده را از پد های P+ و P- مشخصشده روی برد بگیرید. پد های P+,P- هم می تواند به عنوان ورودی (محل اتصال شارژر) و هم به عنوان خروجی (محل اتصال مصرف کننده) مورد استفاده قرار بگیرند.
6. برای شارژ، از شارژر مناسب پک 5S با خروجی 21V DC استفاده کنید.
نکات مهم در استفاده
• تعداد سلولها باید دقیقاً 5S سری باشد. این BMS برای پکهای 3S، 4S یا 6S مناسب نیست. برای تهیه مدل های دیگری از برد محافظ شارژ و دشارژ در مدل ها و ظرفیت های متفاوت، در صوت لزوم می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:
• نوع باتری را بررسی کنید. برای Li-Ion و Li-Po معمولی با ولتاژ نامی حدود 3.7V و شارژ کامل 4.2V قابل استفاده است؛ برای LiFePO4 یا LiHV قابل استفاده نمی باشد.
• شارژر مناسب استفاده کنید. برای پک 5S لیتیومیون و یاLi-Po معمولی سری، شارژر نهایی 21V DC مورد نیاز است.
• 15A را با ظرفیت واقعی باتری اشتباه نگیرید. اگر سلولهای استفادهشده توانایی تأمین جریان 15A را نداشته باشند، استفاده از BMS پانزدهآمپری باعث افزایش توان باتری نمیشود. جریان دهی باتری ها به مشخصات فنی آن ها وابسته است.
• در حین استفاده از برد به دمای برد دقت کنید و در صورت استفاده مداوم و یا نزدیک به جریان حداکثری (15A) حتما از تهویه و خنک کاری مناسب استفاده نمایید.
• سلولها را همسان انتخاب کنید. بهتر است سلولهای یک پک از نظر نوع، ظرفیت، ولتاژ، عمر، سلامتی و وضعیت شارژ تا حد امکان مشابه باشند.
• سیمهای بالانس را اشتباه وصل نکنید. ترتیب اتصال B- و نقاط میانی سلولها بسیار مهم است. اتصال اشتباه باعث آسیب به ماژول می شود.
• قبل از اتصال BMS ولتاژ را اندازهگیری کنید. اختلاف شدید ولتاژ بین سلولهای یک پک میتواند نشانه نامناسب بودن پک برای استفاده باشد.
• اتصال کوتاه ایجاد نکنید. پکهای لیتیومی میتوانند جریان بسیار زیادی ایجاد کنند و اتصال کوتاه ممکن است باعث داغ شدن سیمها، آسیب سلول یا آتشسوزی شود.
• BMS جایگزین شارژر نیست. BMS مدار حفاظت پک است و برای شارژ صحیح باید از شارژر مناسب استفاده شود.
• در Li-Po دقت بیشتری داشته باشید. باتری لیتیومپلیمر در صورت آسیب، اتصال کوتاه، شارژ نامناسب یا استفاده خارج از محدوده میتواند خطرناک باشد.
مشخصات فنی:
نوع محصول: ماژول BMS و برد محافظ باتری
تعداد سلول سری: 5 سلول (5S)
اتصال باتری: پک سری (SERIAL)
نوع باتری: لیتیومیون (Li-Ion) / لیتیوم پلیمر (Li-Po) با ولتاژ نامی 3.7V DC و ولتاژ شارژ کامل 4.2V DC
ولتاژ نامی پک: 5S حدود 18.5V DC
ولتاژ شارژ کامل: 21V DC
جریان دشارژ پیوسته: حداکثر 15A
جریان دشارژ لحظهای: حداکثر 25A
حفاظت اضافهشارژ: دارد
ولتاژ حفاظت از شارژ بیش از حد: 4.28±0.05V DC برای هر سلول
حفاظت دشارژ بیش از حد: دارد
ولتاژ حفاظت از دشارژ بیش از حد: 2.55±0.08V DC برای هر سلول
حفاظت اضافهجریان: دارد (جریان بالای 30A±3)
حفاظت اتصال کوتاه: دارد
بالانس سلولها: دارد
نوع سلول قابل استفاده: 18650، 21700 و سایر سلولهای Li-Ion سازگار
ساختار پک: 5S، 5S2P، 5S3P و …
توضیح ساختار 5S2P: پک 5 تایی از باتریهای سری که در هر سلول دو باتری بهصورت موازی شدهاند
ولتاژ ورودی برای شارژ: 21V DC
رابطهای اتصال: محل اتصال باتریها: B-/B1/B2/B3/B4/B+
محل اتصال شارژر و مصرفکننده: P+ / P-
کاربرد اصلی: حفاظت و مدیریت پک باتری 5S سری
رنگ PCB: سبز
ابعاد: 89 × 17.7 × 4 میلیمتر
محدوده دمای کاری: 30- تا 80+ درجه سانتیگراد
مناسب برای: پکهای باتری لیتیومی، رباتیک، ابزار شارژی و پروژههای DIY
سوالات متداول :
ماژول BMS 5S 15A برای چه باتریهایی مناسب است؟
این ماژول برای پکهای 5 سلول سری (5S) لیتیومیون با ولتاژ نامی حدود 18.5V و ولتاژ شارژ کامل 21V طراحی شده است. برای باتری های Li-Po با ولتاژ نامی 3.7V DC و ولتاز شارژ کامل 4.2V DC نیز قابل استفاده است.
آیا BMS 5S 15A برای باتری 18650 مناسب است؟
بله. این BMS میتواند برای ساخت پکهای 18650 لیتیومیون 5S استفاده شود، مشروط بر اینکه سلولها از نظر نوع، ظرفیت و مشخصات فنی و جریان و سلامتی با یکدیگر سازگار باشند.
آیا این BMS برای باتری لیتیومپلیمر مناسب است؟
برای Li-Po معمولی با ولتاژ نامی 3.7V DC و شارژ کامل 4.2V DC قابل استفاده است، برای باتری لیتیوم فسفات آهن و LiHV یا باتریهای با ولتاژ شارژ متفاوت، مناسب نیست.
آیا BMS 5S همان شارژر 21 ولت است؟
خیر. BMS شارژر نیست. این برد وظیفه حفاظت و مدیریت پک را بر عهده دارد و برای شارژ باید از شارژر مناسب 21V DC مخصوص پک 5S استفاده شود.
جریان 15 آمپر در این BMS به چه معناست؟
عدد 15A معمولاً نشاندهنده جریان دشارژ نامی/پیوسته برد در نسخههای رایج است. این عدد به معنی آن نیست که هر باتری متصلشده میتواند 15 آمپر جریان تأمین کند؛ توان واقعی پک به مشخصات سلولها و تعداد سلولهای موازی نیز بستگی دارد.
آیا BMS در برابر اتصال کوتاه محافظت دارد؟
در نسخههای رایج BMS 5S 15A، حفاظت اتصال کوتاه و اضافهجریان وجود دارد؛ برای جریان بالای 30A±3 .
پک 5S2P با این BMS قابل استفاده است؟
بله، در 5S2P پنج گروه سری داریم که هر گروه شامل دو سلول موازی است؛ بنابراین مجموعاً 10 سلول استفاده میشود.
آیا میتوان 5S3P ساخت؟
بله. در ساختار 5S3P، پنج گروه سری داریم و هر گروه از سه سلول موازی تشکیل شده است؛ در مجموع 15 سلول استفاده میشود. ظرفیت پک افزایش پیدا میکند، اما ولتاژ نامی همچنان حدود 18.5V نامی باقی میماند.
آیا میتوان از BMS 5S برای پک 4S و یا 6S استفاده کرد؟
خیر. BMS 5S برای پنج گروه سری طراحی شده است و نباید برای پک 4S استفاده شود و برای پک 6S باید از BMS مخصوص 6S استفاده شود. برای تهیه مدل های دیگری از ماژول های BMS می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید :
تهیه برد محافظ شارژ و دشارژ
آیا BMS 5S برای LiFePO4 و LiHV مناسب است؟
خیر، زیرا ولتاژ شارژ سلولهای LiFePO4 و LiHV متفاوت است و باید از BMS مخصوص همان شیمی باتری استفاده شود.
آیا اتصال سیمهای BMS مهم است؟
بله، بسیار مهم است. اتصال اشتباه سیمهای B-، B1/B2/B3/B4 و B+ میتواند باعث آسیب به BMS یا باتری شود. ترتیب اتصال باید مطابق نوشتههای روی همان PCB انجام شود.
آیا سلولهای باتری باید یکسان باشند؟
بله. بهتر است سلولهای یک پک از نظر نوع، ظرفیت، ولتاژ، عمر و سلامتی و مقاومت داخلی تا حد امکان مشابه باشند. استفاده از سلولهای نامتجانس میتواند باعث عدم تعادل پک وآسیب شود.
برای شارژ پک 5S چه شارژری لازم است؟
برای پک معمولی Li-Ion/Li-Po 5S باید از شارژر 21V DC با روش شارژ مناسب CC/CV استفاده شود. جریان شارژ نیز باید متناسب با ظرفیت و مشخصات سلولها انتخاب شود.
آیا این BMS برای موتور و ابزار شارژی مناسب است؟
در صورت سازگاری جریان مصرفی پیوسته و لحظه ای با مشخصات BMS و سلولها، میتوان از آن در ابزارهای شارژی، رباتها، موتورهای DC و تجهیزات قابل حمل استفاده کرد.
آیا BMS بهتنهایی ایمنی باتری را تضمین میکند؟
خیر. BMS یک بخش حفاظتی مهم است، اما انتخاب سلول مناسب، شارژر صحیح، سیمکشی مناسب، فیوز و طراحی مکانیکی و حرارتی مناسب نیز برای ایمنی پک باتری اهمیت دارند.