ماژول رله 1 کانال 5 ولت 30 آمپر با اپتوکوپلر | رله پرقدرت
ماژول رله 1 کانال 5 ولت 30 آمپر با ورودی اپتوکوپلر یک برد کنترل رله پرقدرت برای قطع و وصل بارهای الکتریکی است که با یک سیگنال کنترلی، امکان کنترل تجهیزات مختلف را فراهم میکند. وجود اپتوکوپلر در بخش ورودی باعث ایجاد جداسازی نوری بین مدار فرمان و بخش درایور رله میشود و این موضوع، ماژول را برای پروژههای الکترونیکی، اتوماسیون و سیستمهای کنترل بسیار کاربردی میکند.
در بسیاری از پروژههای الکترونیکی، میکروکنترلر یا مدار کنترل توان کافی برای راهاندازی مستقیم تجهیزات پرمصرف را ندارد. در چنین شرایطی میتوان از ماژول رله 1 کانال 5 ولت بهعنوان واسط بین مدار فرمان و بار استفاده کرد. این ماژول دارای یک رله تککاناله با بوبین 5 ولت است و میتواند با دریافت فرمان از مدار کنترل، وضعیت کنتاکتهای رله را تغییر دهد. با استفاده جامپر نوع تحریک رله قابل تغییر است.(High/Low Level Triger) در نتیجه امکان قطع و وصل مدار بار از طریق پایههای COM، NO و NC فراهم میشود. ظرفیت 30 آمپر که روی رله این ماژول رله 1 کانال 5 ولت درج میشود مقدار حداکثر جریان نامی قابل تحمل است، مربوط به ظرفیت نامی کنتاکت رله در شرایط مشخص است و نباید آن را بهعنوان جریان قابل تحمل در تمام شرایط و برای تمام انواع بار در نظر گرفت.
بهخصوص در بارهای القایی مانند موتور، پمپ، کمپرسور و شیر برقی، جریان لحظهای راهاندازی میتواند بسیار بیشتر از جریان نامی باشد. بنابراین قبل از استفاده از ماژول برای بارهای پرجریان، مشخصات دقیق رله نصبشده روی برد را بررسی کنید. همچنین برای جریانهای بالا، فقط خود رله مهم نیست؛ ترمینال، سیم، مسیرهای PCB، فیوز و تجهیزات حفاظتی نیز باید متناسب با جریان انتخاب شوند.
یکی از مهمترین ویژگیهای این نسخه از ماژول رله 1 کانال 5 ولت ، وجود اپتوکوپلر در مسیر ورودی برد فرمان است. اپتوکوپلر سیگنال فرمان را بهصورت نوری به بخش بعدی منتقل میکند و در نتیجه بین سمت ورودی و مدار کنترل رله، جداسازی گالوانیکی ایجاد میشود. این ویژگی میتواند در کاهش انتقال برخی اختلالات و نویزهای الکتریکی از بخش بار به مدار فرمان مفید باشد. البته میزان ایزولاسیون واقعی به طراحی کامل برد، فاصلههای PCB، منبع تغذیه و نحوه سیمکشی بستگی دارد و صرفا وجود اپتوکوپلر بهتنهایی به معنی ایزولاسیون کامل تمام بخشهای مدار نیست. کنتاکتهای رله از مدار فرمان جدا هستند و میتوان از آنها برای سوئیچ کردن مدار بار استفاده کرد؛ البته ولتاژ و جریان بار باید در محدوده مشخصات رله قرار داشته باشد. (حداکثر 240V AC/30A و 30V DC/30A)
وجود ورودی کنترلی و مدار درایور، استفاده از این برد را در پروژههای میکروکنترلری سادهتر میکند. میتوان از یک خروجی دیجیتال برای ارسال فرمان به ورودی ماژول استفاده کرد. با این حال، قبل از اتصال مستقیم به Arduino، ESP32، STM32 یا سایر بردها باید مشخصات ورودی همین نسخه از ماژول بررسی شود؛ زیرا نحوه تحریک ورودی و سطح منطقی موردنیاز میتواند بین طراحیهای مختلف متفاوت باشد.
کاربردها
• کنترل لامپ و سیستمهای روشنایی
• کنترل فن و تجهیزات تهویه
• کنترل پمپ آب
• کنترل موتورهای الکتریکی با رعایت جریان راهاندازی
• کنترل شیر برقی
• کنترل هیتر و تجهیزات گرمایشی
• سیستمهای خانه هوشمند
• پروژههای Arduino و ESP32
• سیستمهای اتوماسیون صنعتی
• کنترل تجهیزات از طریق PLC
• پروژههای IoT و کنترل از راه دور
• قطع و وصل مدارهای DC پرجریان
راهاندازی (setup)
راهاندازی ماژول در حالت معمول شامل تغذیه 5 ولت DC، اتصال سیگنال ورودی و اتصال بار به کنتاکتهای رله است. این مدل از ماژول رله 1 کانال 5 ولت دارای جامپر انتخابگر H/L میتوانند با تریگر(تحریک) High یا Low کار کنند.
1. اتصال تغذیه
ولتاژ تغذیه 5V DC پایدار و جریان دهی حداقل حدود 190mA را با رعایت قطبیت های مثبت ومنفی به ترمینال های DC+,DC- متصل کنید. ولتاژ تغذیه ماژول باید 5V DC پایدار و دارای جریان دهی مناسب باشد.
اگر تغذیه برد فرمان (مدار اوپتوکوپلر و پایه های DC+,DC-) توانایی تامین 5 ولت DC و جریان کافی برای تحریک سیم پیچ رله ها را دارد می توانید با جامپر JD+, JD- پایه های JD+,JD- را با پایه های DC+,DC- یکی کنید. اما اگر تغذیه برد فرمان (مدار اوپتوکوپلر) و یا میکروکنترلر نمی تواند این کار را انجام دهد کافی است جامپر JD+,JD- را بردارید و منبع تغذیه جداگانه را با 5 ولت DC و جریان کافی برای تحریک سیم پیچ رله فقط به پایه های JD+,JD- متصل کنید .
پایه اتصال
DC+ / VCC مثبت 5V DC
DC- / GND منفی منبع تغذیه
IN سیگنال فرمان
2. اتصال به Arduino یا ESP32
پایه IN را به پایه خروجی دیجیتال میکروکنترلر و یا برد فرمان متصل کنید. میکروکنترلر و یا برد فرمان باید بتواند برای این پایه حداقل 4-5mA جریان تامین کند.
حتما برای درک بهتر از نحوه اتصالات به بخش تصاویر محصول مراجعه کنید.
توجه: در بسیاری از مدلهای برد قرمز، رله با سطح LOW (Active Low) فعال میشود؛ یعنی با اعمال سطح منطقی صفر، رله وصل میشود. البته با استفاده از جامپر L/H روی برد می توانید نوع تحریک را به HIGH (Active High). تغییر دهید.
High Level Trigger Voltage = 2.5 – 5 VDC
Low Level Trigger Voltage = 0 – 1.5 VDC
3. اتصال بار به رله
حداکثر تحمل کنتاکت های رله به صورت 240V AC/30A و 30V DC/30A می باشد. خروجی رله معمولاً دارای سه ترمینال است:
ترمینال عملکرد
پایه COM پایه مشترک
پایه NO Normally Open؛ وقتی رله فعال شود، اتصال COM و NO برقرار می شود.
پایه NC Normally Closed؛ در حالت عادی COM به NC متصل است و با فعال شدن رله، این اتصال قطع میشود.
از آنجاییکه کنتاکت های خروجی این رله ظرفیت تحمل جریان بالا تا 30A را دارند هنگام اتصال بار مصرفی با جریان کشی بالا ترجیحا از سیم های ضخیم و ترجیحا نسوز و شرایط خنک کاری و تهیویه مناسب استفاده شود.
نکات مهم در استفاده
• بارهای موتوری حساستر هستند : برای موتور، پمپ، کمپرسور و سایر بارهای القایی، جریان راهاندازی میتواند بهمراتب بیشتر از جریان کاری عادی باشد. بنابراین اگر مثلاً موتور 20 آمپر جریان نامی دارد، صرفاً به این دلیل که رله «30A» است، نباید آن را حتماً مناسب موتور فرض کرد.
• در کار با برق شهر بسیار احتیاط کنید : اگر از رله برای 220/230VAC استفاده میکنید، بخش خروجی میتواند دارای ولتاژ خطرناک و مرگآور باشد. هنگام سیمکشی، برق را کاملاً قطع کنید و از ترمینال، سیم، فیوز و محفظه مناسب استفاده کنید.
• اپتوکوپلر را با ایزولاسیون کامل کل ماژول اشتباه نگیرید : وجود اپتوکوپلر به معنی ایجاد ایزولاسیون نوری در مسیر ورودی کنترل است، اما نحوه اتصال تغذیه سمت رله و سمت کنترل به طراحی همان برد بستگی دارد. در بعضی مدلها جامپر یا اتصال مشترک برای تغذیه وجود دارد و برای ایزولاسیون واقعی باید طبق مدار همان نسخه سیمکشی شود.
• برد دارای جامپر های L/H برای انتخاب نوع تحریک است : در این نسخه، پایههای DC+/DC- مربوط به تغذیه برد کنترل و جامپرهای JD+/JD- تغذیه سیم پیچ رله و جامپر L/H مربوط به کنترل نوع تحریک رله هستند. برخی کاربردها با جامپر این دو بخش DC+,DC- و JD+,JD- را به هم متصل میکنند و با برداشتن جامپر میتوان تغذیه جداگانه برای بخش رله در نظر گرفت.
• منبع تغذیه باید توان کافی داشته باشد : برای تغذیه رله از منبع تغذیه پایدار با جریان دهی مناسب حدود 190mA استفاده نمایید.
• از فیوز مناسب استفاده کنید : برای بارهای پرجریان، استفاده از فیوز مناسب در مسیر بار توصیه میشود. فیوز باید متناسب با نوع بار، جریان کاری و سیمکشی انتخاب شود و صرفاً بر اساس ظرفیت 30 آمپر رله انتخاب نشود.
• برای بارهای القایی از حفاظت مناسب استفاده کنید : در بارهای القایی، هنگام قطع جریان ممکن است ولتاژهای گذرا ایجاد شود. استفاده از مدارهای حفاظتی مناسب مانند Snubber برای بارهای AC یا روش حفاظتی مناسب برای بارهای DC میتواند به کاهش تنش روی کنتاکتها کمک کند.
• صدای «کلیک» طبیعی است : این ماژول از رله الکترومکانیکی استفاده میکند؛ بنابراین هنگام فعال و غیرفعال شدن رله، شنیدن صدای مکانیکی «کلیک» طبیعی است.
مشخصات فنی :
نوع محصول: ماژول رله تک کانال با ورودی اوپتوکوپلر
تعداد کانال: 1 کانال
نوع رله: الکترومکانیکی
مدل رله: SLA-05VDC-SL-C یا مشابه آن
ولتاژ تغذیه ماژول: 5V DC
ولتاژ بوبین رله: 5V DC
مقاومت بوبین: حدود 27Ω
جریان نامی بوبین: حدود 185mA
توان بوبین: حدود 0.93W
جریان تحریک ورودی ماژول: حدود 4-5mA
نوع ورودی: اپتوکوپلر
نوع تحریک: High / Low، بسته به وضعیت جامپر L/H
پیکربندی کنتاکت: SPDT / یک کنتاکت تبدیلی
ترمینال خروجی: COM / NO / NC
حداکثر جریان کنتاکت: تا 30A در شرایط مشخص
مقاومت اولیه کنتاکت: حداکثر حدود 100mΩ
زمان عملکرد رله: حداکثر حدود 10 تا 15ms
زمان آزاد شدن: حدود 10ms
نوع بار قابل کنترل: حداکثر 240V AC/30A و 30V DC/30A
نشانگر وضعیت: LED تغذیه / LED وضعیت رله
ایزولاسیون ورودی: اپتوکوپلر
ابعاد ماژول: 50 × 33 × 24mm
محدوده دمای کاری: 40- تا 85+ درجه سانتیگراد
کاربرد: Arduino، ESP32، PLC، اتوماسیون، کنترل روشنایی، فن، پمپ و تجهیزات برقی
سوالات متداول :
ماژول رله 1 کانال 5 ولت 30 آمپر چیست؟
این ماژول یک رله الکترومکانیکی تککاناله با مدار درایور و ورودی اپتوکوپلر است که برای کنترل قطع و وصل بارهای الکتریکی با استفاده از سیگنال کنترلی 5 ولت طراحی شده است.
ولتاژ تغذیه ماژول چقدر است؟
ولتاژ تغذیه بخش رله و مدار کنترل در این نوع ماژول معمولاً 5V DC است. این نسخه دارای ترمینال JD+ و JD-است که می توان تغذیه بخش رله را بهصورت جداگانه تأمین کرد.
جریان مصرفی رله چقدر است؟
اگر رله استفادهشده SLA-05VDC-SL-C باشد، جریان بوبین حدود 185 میلیآمپر است. این مقدار مربوط به بوبین رله است و با جریان ورودی اپتوکوپلر یکسان نیست.
جریان ورودی اپتوکوپلر چقدر است؟
جریان ورودی به اپتوکوپلر به مدار مقاومت و درایور ماژول بستگی دارد و باید از روی طراحی همان برد تعیین شود. که معمولا حدود 4-5mA می باشد.
آیا این ماژول واقعاً 30 آمپر است؟
ظرفیت 30 آمپر مربوط به کنتاکت رله و شرایط مشخص کاری است. این عدد به معنی تحمل دائمی 30 آمپر برای تمام انواع بار نیست. نوع بار، AC یا DC بودن، ولتاژ و جریان راهاندازی اولیه باید بررسی شود.
آیا میتوان با Arduino این رله را کنترل کرد؟
بله، در صورت سازگاری مشخصات ورودی ماژول با سطح منطقی Arduino، میتوان از یک پایه دیجیتال برای پایه IN کنترل آن استفاده کرد اما تغذیه برد رله باید از منبع جداگانه از طریق جامپر های JD+,JD- تامین شود و زمین های میکروکنترلر و منبع تغذیه جداگانه باید یکی باشد. برای اطلاعات بیشتر به بخش معرفی محصول مراجعه نمایید.
آیا با ESP32 قابل استفاده است؟
بله. ولی برای تغذیه سیم پیچ رله باید از منبع تغذیه جداگانه استفاده کرد. برای اطلاعات بیشتر به متن بخش معرفی محصول مراجعه نمایید.
اپتوکوپلر در این ماژول چه کاربردی دارد؟
اپتوکوپلر برای انتقال سیگنال فرمان بهصورت نوری و ایجاد جداسازی الکتریکی بین بخش ورودی و مدار درایور استفاده میشود. با این حال، ایزولاسیون کامل ماژول به نحوه طراحی و اتصال تغذیه نیز بستگی دارد.
پایههای JD+ و JD- برای چه هستند؟
در نسخههای دارای این پایهها، JD+ و JD- معمولاً برای تغذیه بخش بوبین رله در نظر گرفته شدهاند. این امکان میتواند اجازه دهد تغذیه بخش رله از بخش کنترل جدا شود.
آیا میتوان بار AC و DC را با این رله کنترل کرد؟
بله، کنتاکت رله قابلیت سوئیچ کردن مدارهای AC و DC را دارد، حداکثر 240V AC/30A و 30V DC/30A.
آیا برای موتور و پمپ مناسب است؟
میتواند برای کنترل موتور و پمپ استفاده شود، اما باید جریان راهاندازی (Inrush Current) نیز بررسی شود. جریان لحظهای موتور میتواند چند برابر جریان کاری آن باشد و باعث آسیب یا کاهش عمر کنتاکتهای رله شود.
آیا رله هنگام فعال شدن صدا میدهد؟
بله. چون رله الکترومکانیکی است، هنگام تغییر وضعیت کنتاکت معمولاً صدای «کلیک» شنیده میشود.
دمای کاری ماژول چقدر است؟
اگر رله مورد استفاده SLA-05VDC-SL-C باشد، محدوده دمای کاری خود رله حدود 40- تا 85+ درجه سانتیگراد است. این مقدار را نباید بدون دیتاشیت، بهعنوان محدوده قطعی دمای کاری کل ماژول در نظر گرفت.
آیا برای بار 30 آمپر به فیوز نیاز است؟
بله، برای بارهای پرجریان استفاده از فیوز مناسب و سیمکشی متناسب با جریان بسیار مهم است. ظرفیت 30 آمپر رله جایگزین حفاظت مدار نمیشود.
آیا میتوان خروجی رله را مستقیماً به برق شهر وصل کرد؟
از نظر عملکرد رله برای سوئیچینگ برق شهر طراحی شده ، اما کار با 220/230VAC خطر برقگرفتگی و آتشسوزی دارد. سیمکشی باید توسط فرد متخصص و با رعایت فاصلههای ایمنی، فیوز، ترمینال و محفظه مناسب انجام شود.
آیا اپتوکوپلر به معنی ایزولاسیون کامل است؟
خیر، وجود اپتوکوپلر بهتنهایی کافی نیست. برای دستیابی به ایزولاسیون واقعی، مسیرهای PCB، تغذیه بخشهای مختلف و نحوه اتصال پایههای DC+/DC- و JD+/JD- نیز باید مطابق طراحی ماژول باشد.
تفاوت این ماژول با رلههای معمولی چیست؟
مهمترین تفاوت، وجود مدار درایور و اپتوکوپلر روی برد است که اتصال به مدار کنترل را سادهتر میکند. همچنین رله 30 آمپر برای سوئیچینگ بارهای بالاتر از رلههای کوچک معمولی در نظر گرفته شده است؛ البته ظرفیت واقعی باید بر اساس مدل رله و نوع بار بررسی شود.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.